Ìwé ìròyìn ìṣòwò jẹ́ ọ̀kan lára àwọn irinṣẹ́ tí a dámọ̀ràn jùlọ ní ayé ìṣòwò, ní àkókò kan náà, ọ̀kan lára àwọn ohun tí a kò lò dáadáa. Ọ̀pọ̀ àwọn oníṣòwò máa ń ṣí ìwé àkọsílẹ̀, wọ́n máa ń kọ àwọn àkọsílẹ̀, àwọn ìjáde, àti àwọn àbájáde sílẹ̀ fún ọjọ́ díẹ̀, lẹ́yìn náà wọ́n á fi àṣà náà sílẹ̀ nígbà tí àwọn àbájáde náà bá tún di èyí tí kò báradé mọ́. Àkókò yìí gan-an ni ìwé ìròyìn náà yóò ní ohun tí ó pọ̀ jùlọ láti fúnni.
Ìyàtọ̀ láàárín pípa ìwé àkọsílẹ̀ mọ́ nípa ẹ̀rọ àti pípa á mọ́ pẹ̀lú èrò ìṣàyẹ̀wò ni ìyàtọ̀ láàárín kíkó dátà jọ àti yíyí dátà padà sí ẹ̀kọ́ gidi. Àkọsílẹ̀ iṣẹ́ tí a kò ṣe àtúnṣe jẹ́ fáìlì aláìṣiṣẹ́. Ìwé àkọsílẹ̀ tí a ṣètò dáadáa tí a sì ń ṣàtúnyẹ̀wò lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan jẹ́ máàpù ìwà iṣẹ́ rẹ.
Ohun tí ìwé ìròyìn ìṣòwò fi hàn pé ìrántí kò lè gbà.
Ìrántí jẹ́ àṣàyàn, nínú ìṣòwò, ó sì máa ń jẹ́ ẹ̀tanú sí i. Lẹ́yìn ìpàdé ìṣòwò, oníṣòwò náà máa ń rántí àwọn ìṣòwò tó ṣiṣẹ́ dáadáa, ó sì máa ń dín àwọn kúlẹ̀kúlẹ̀ àwọn tó ṣe àṣìṣe kù. Síbẹ̀síbẹ̀, ìlànà yìí jẹ́ ti àdánidá, ó sì máa ń mú kí ìwádìí ìṣe déédé èyíkéyìí má ṣeé ṣe.
Ìwé ìròyìn ìṣòwò kan ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí oògùn láti dènà ẹ̀tanú yìí. Tí o bá ń kọ gbogbo ìṣòwò lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn tí o bá ti ṣe é, nígbà tí ipò ìmọ̀lára rẹ ṣì wà, o máa ń kó ìwífún tí ìrántí rẹ yóò yí padà tàbí tí yóò parẹ́ pátápátá ní ọjọ́ kejì. Ìdí gidi tí o fi ń wọ inú ìṣòwò náà, ìmọ̀lára àníyàn kí o tó tẹ bọ́tìnnì náà, ìṣírò kí o tó bọ̀wọ̀ fún ìpadánù ìdádúró: dátà yìí wà ní àkókò kan ṣoṣo, ó sì máa ń parẹ́ kíákíá tí a kò bá kọ ọ́ sílẹ̀.
Bí àkókò ti ń lọ, ibi ìkópamọ́ ìwé àdáni yìí ń fi àwọn ìlànà tí kò sí àgbéyẹ̀wò àtẹ tí ó fi hàn hàn. Oníṣòwò kan lè ṣàwárí pé wọ́n ń pàdánù owó ní àkókò wákàtí méjì àkọ́kọ́ ti ìṣòwò, ṣùgbọ́n wọ́n ní àwọn àbájáde tí ó dúró ṣinṣin ní àárín òwúrọ̀. Tàbí pé àwọn ìṣòwò kékeré wọn ń ṣiṣẹ́ dáradára ju ìṣòwò dọ́là wọn lọ. Tàbí kí ó tilẹ̀ jẹ́ pé lẹ́yìn àdánù kan, ìṣòwò tí ó tẹ̀lé máa ń fa àdánù mìíràn nígbà gbogbo nítorí pé orí wọn kò tí ì padà sí ìwọ̀ntúnwọ̀nsì rẹ̀.
Ohun tí a ó kọ sílẹ̀ nínú ìṣòwò kọ̀ọ̀kan láti jẹ́ kí ìwádìí náà wúlò.
Ìwé àkọsílẹ̀ kan kàn máa ń fi ìníyelórí rẹ̀ hàn nígbà tí ó bá ní ìwífún tó tó fún ìwádìí lẹ́yìn náà. Kìkì kíkọ àwọn àkọsílẹ̀, àwọn ìjáde, àti àwọn àbájáde jáde máa ń mú àkọsílẹ̀ ìṣúná owó wá, kì í ṣe ìwé àkọsílẹ̀ ìṣòwò. Àwọn ìwífún pàtàkì nínú àkọsílẹ̀ kọ̀ọ̀kan ní ọjọ́ àti àkókò, dúkìá, ìtọ́sọ́nà, iye owó tí a fi wọlé, àdánù ìdádúró, àfojúsùn, àbájáde, àti ìwọ̀n ipò.
Yàtọ̀ sí àwọn ìwádìí oníṣirò yìí, ohun tó ń yí ìwé ìròyìn náà padà sí irinṣẹ́ gidi fún ìdàgbàsókè ni apá tó ní í ṣe pẹ̀lú ànímọ́: ìdí tí a fi wọlé, ipò ìmọ̀lára kí ìṣòwò náà tó dé, bí o ṣe nímọ̀lára nígbà ìṣòwò náà, àti ohun tó mú kí ó jáde. Àkọsílẹ̀ oníṣirò yìí ni ibi tí àwọn ìlànà pàtàkì jùlọ ti farahàn.
Síwájú sí i, ó yẹ kí a kíyèsí bóyá iṣẹ́ náà tẹ̀lé ètò náà tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́. Tí kò bá ṣe bẹ́ẹ̀, kí ni ìyàtọ̀ náà àti kí ni ó fà á? Ìyàtọ̀ yìí láàárín àwọn iṣẹ́ inú ètò náà àti àwọn tí kò sí nínú ètò náà ṣe pàtàkì, nítorí ó fún wa láyè láti ṣàyẹ̀wò ìwọ̀n àṣeyọrí gidi ti ètò náà yàtọ̀ sí àwọn àbájáde tí àwọn ẹ̀tanú ìmọ̀lára ti fà.
Bí a ṣe lè ṣe àtúnṣe ìwé àkọsílẹ̀ rẹ ní ọ̀nà tí yóò mú kí ẹ̀kọ́ gidi wá.
Àṣà gbígbà sílẹ̀ láìṣe àtúnyẹ̀wò jẹ́ àṣà tí kò pé. Àtúnyẹ̀wò máa ń yí ìwé ìròyìn náà padà sí ohun èlò ìdàgbàsókè. Àkókò tó dára jùlọ láti bẹ̀rẹ̀ ni pẹ̀lú àtúnyẹ̀wò ojoojúmọ́, tí a ṣe ní ìparí ọjọ́ ìṣòwò náà, nígbà tí àwọn ìṣòwò náà ṣì jẹ́ tuntun. Ní àkókò yìí, oníṣòwò náà máa ń ṣàyẹ̀wò ìṣòwò kọ̀ọ̀kan ọjọ́ náà, ó sì máa ń dáhùn pé: Ṣé mo tẹ̀lé ètò náà? Tí kò bá ṣe bẹ́ẹ̀, kí ló dé? Kí ni mo nímọ̀lára kí n tó wọlé? Ṣé ipò ìmọ̀lára mi nípa lórí ìpinnu náà?
Àtúnyẹ̀wò ọ̀sọ̀ọ̀sẹ̀ náà gba ọ̀nà tó yàtọ̀. Nínú rẹ̀, oníṣòwò náà ń wá àwọn ìlànà jálẹ̀ ọjọ́: àwọn ọjọ́ ọ̀sẹ̀ tí wọ́n ń ṣe dáadáa jùlọ, nínú èyí tí iṣẹ́ náà ti dúró ṣinṣin jùlọ, àti bí àwọn àkókò bá wà pẹ̀lú àwọn àbájáde odi ní ọ̀nà tó péye. Ní àfikún, wọ́n ń ṣírò àwọn ìwọ̀n tó yẹ bí ìwọ̀n ìṣẹ́gun, ìpíndọ́gba èrè-àròpín, àti èrè ìfàsẹ́yìn ti àwọn ìṣòwò nínú ètò náà dípò ìta ètò náà.
Àtúnyẹ̀wò oṣooṣù náà, lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀, túbọ̀ mú kí àtúnyẹ̀wò náà jinlẹ̀ sí i. Ní ìpele yìí, oníṣòwò náà lè rí àwọn àṣà tí àtúnyẹ̀wò oṣooṣù kò gbà: bóyá ètò náà ń bá a lọ ní ìbámu pẹ̀lú àkókò, bóyá ìbàjẹ́ wà nínú àwọn àbájáde lábẹ́ àwọn ipò ọjà kan, àti bóyá àwọn àtúnṣe tí a lò nínú àwọn àtúnyẹ̀wò ìṣáájú ti mú ìdàgbàsókè tí a lè fojúrí jáde.
Báwo ni ìwé ìròyìn ṣe ń yí ìwádìí àwọn àṣìṣe padà.
Láìsí ìwé àkọsílẹ̀, ṣíṣe àyẹ̀wò àṣìṣe jẹ́ ìdánrawò ní èrò. Oníṣòwò náà gbára lé ìrántí, ó kọ́ ìtàn nípa ohun tó ṣẹlẹ̀, ó sì sábà máa ń dé ìparí èrò tó fi hàn pé ohun tí wọ́n gbàgbọ́ nípa ara wọn ti jẹ́ òótọ́. Síbẹ̀síbẹ̀, ìwádìí yìí kò ní ìpìlẹ̀ tó dájú, kò sì sábà máa ń mú ìyípadà gidi wá.
Pẹ̀lú ìwé àkọsílẹ̀, ìṣàyẹ̀wò àṣìṣe máa ń yípadà nínú ìṣẹ̀dá. Dípò kí wọ́n tún ohun tó ṣẹlẹ̀ kọ́, oníṣòwò náà máa ń ka ohun tí wọ́n kọ ní àkókò náà. Wọ́n máa ń rí ipò ìmọ̀lára tí wọ́n kọ sílẹ̀ kí wọ́n tó wọlé, ìdí tó fi dá ìṣòwò náà láre, wọ́n sì máa ń fi wé àbájáde rẹ̀. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà tí wọ́n ti kọ ọ́, àwọn àpẹẹrẹ máa ń fara hàn láìsí àní-àní.
Fún àpẹẹrẹ, oníṣòwò kan lè ṣàwárí pé wọ́n ń “ṣàníyàn” tàbí “ní ìkánjú” kí wọ́n tó ṣe àwọn ìṣòwò tí ó yọrí sí àdánù ní ju 70% àwọn ọ̀ràn lọ. Ẹlòmíràn lè mọ̀ pé àwọn ìṣòwò tí wọ́n ṣí sílẹ̀ lẹ́yìn àkókò wọn ní ìwọ̀n ìṣẹ́gun tí ó kéré sí ti àròpín. Àwọn ìbáṣepọ̀ wọ̀nyí máa ń hàn nígbà tí dátà bá tó, àti pé dátà tí ó tó wà nígbà tí a bá ń ṣe àkóso ìwé ìròyìn náà déédéé.
Nítorí náà, ìwé ìròyìn náà yí ìṣàyẹ̀wò àwọn àṣìṣe padà láti èrò ara ẹni sí òtítọ́. Oníṣòwò náà dẹ́kun sísọ pé "Mo rò pé mo ṣe àṣìṣe nítorí mo ní àníyàn" ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í sọ pé "nínú 68% àwọn iṣẹ́ tí mo ti fi àmì sí, àbájáde rẹ̀ jẹ́ odi." Ìyàtọ̀ yìí yí àríwísí ara ẹni padà sí àyẹ̀wò iṣẹ́ abẹ.
Ìdí tí ìwé àkọsílẹ̀ fi ń mú kí ìṣàkóso ìmọ̀lára sunwọ̀n síi nígbàkúgbà.
Ìwé ìròyìn náà kì í ṣe pé ó kàn ń kọ àwọn ipò ìmọ̀lára nìkan; ó ń jẹ́ kí wọ́n hàn gbangba, àti pé ìríran ni ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ sí ìṣàkóso. Oníṣòwò tí kò tíì kọ àwọn ìmọ̀lára rẹ̀ sílẹ̀ rí ṣáájú ìṣòwò kò ní ọ̀nà láti mọ àwọn ipò ọpọlọ tí ó ṣáájú ìpinnu wọn tí ó dára jùlọ àti èyí tí ó ṣáájú ìṣòwò tí ó burú jùlọ. Ìmọ̀lára sọ nǹkan kan nípa rẹ̀, ṣùgbọ́n ìmọ̀lára láìsí ìwífún kò péye.
Nígbà tí ìwé ìròyìn náà bá fi hàn kedere àti léraléra pé ìṣòwò lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn àdánù kan máa ń mú àwọn àbájáde búburú wá nígbà gbogbo, oníṣòwò náà yóò rí ìlànà tó dájú fún dídúró. Wọn kò nílò láti gbẹ́kẹ̀lé agbára ìfẹ́ láti yẹra fún wíwọlé sí ìṣòwò tó ń bọ̀ mọ́. Wọ́n ní ìwífún tó ṣàlàyé ìdí tí dídúró dúró fi bọ́gbọ́n mu.
Ní ọ̀nà yìí, ìwé ìròyìn ìṣòwò kan máa ń kọ́ ìmọ̀ ara ẹni nípa iṣẹ́ díẹ̀díẹ̀ àti ní àpapọ̀. Kì í ṣe nípasẹ̀ ìmọ̀, ṣùgbọ́n nípasẹ̀ àwọn ìwádìí tí a kó jọ láti inú ìrírí fúnra rẹ̀. Ọ̀sẹ̀ kọ̀ọ̀kan tí a bá ti ń ṣe àkọsílẹ̀ máa ń mú kí àwòrán ìwà oníṣòwò náà jinlẹ̀ sí i, èyí sì máa ń mú kí ó ṣòro díẹ̀díẹ̀ láti fojú fo àwọn ìlànà tí ó ń ba ìṣọ̀kan jẹ́.
Iyatọ laarin iwe iroyin esi ati iwe iroyin eko.
Ìwé ìròyìn àbájáde kan máa ń kọ ohun tó ṣẹlẹ̀ sílẹ̀. Ìwé ìròyìn ẹ̀kọ́ máa ń kọ ohun tó ṣẹlẹ̀, ìdí tó fi ṣẹlẹ̀, àti ohun tó yẹ kí a ṣe ní ọ̀nà tó yàtọ̀. Ìpele kejì yìí ni ọ̀pọ̀ àwọn oníṣòwò kò tíì ní.
Ìbéèrè náà “kí ni a lè ṣe ní ọ̀nà mìíràn?” béèrè fún òótọ́, ṣùgbọ́n ó tún nílò ìrẹ̀lẹ̀ tó láti mọ̀ pé díẹ̀ lára àwọn ìṣòro pẹ̀lú àwọn àbájáde kò wá láti inú ètò náà fúnra rẹ̀, bí kò ṣe láti inú ìwà àwọn tí wọ́n ń ṣe é. Mark Douglas, òǹkọ̀wé pàtàkì nínú ìmọ̀ nípa ìṣòwò, jiyàn pé àwọn oníṣòwò tí wọ́n ní ìmọ̀ ìmọ̀-ẹ̀rọ tó jọra ń ṣàṣeyọrí àwọn àbájáde tí ó yàtọ̀ síra gidigidi, àti pé ìyàtọ̀ yìí wà nínú ìbáwí ìmọ̀lára àti ìmọ̀ ara-ẹni.
Ìwé ìròyìn ìṣòwò gan-an ni irinṣẹ́ tó ń mú ìmọ̀ ara ẹni jáde. Kì í ṣe lọ́nà tó ṣe kedere, ṣùgbọ́n ní ọ̀nà tó wà ní ìṣètò, tó dá lórí àwọn ìwádìí gidi tó kó jọ láàárín ọ̀sẹ̀ àti oṣù tí wọ́n ti ń ṣe ìṣòwò. Níkẹyìn, ó ṣeé ṣe láti sọ pé oníṣòwò tó ń ṣe àtúnyẹ̀wò ìwé ìròyìn ìṣòwò tó dára kì í kọ́ ẹ̀kọ́ láti inú àṣìṣe nìkan. Wọ́n máa ń kọ́ bí a ṣe ń dá wọn mọ̀ kí a tó tún wọn ṣe.
Tí o bá gba ìṣòwò ní pàtàkì, o nílò ìpele kan tí ó yẹ fún iṣẹ́ náà. Ibinex Ó ń fúnni ní ìṣe tí ó ṣe kedere, láìsí àfọwọ́kọ àwòrán, àti pẹ̀lú àwọn irinṣẹ́ tí àwọn oníṣòwò tí wọ́n bá wọn wí nílò. Ṣí àkọọ́lẹ̀ kan, mú KYC/2FA ṣiṣẹ́, kí o sì díje nínú àwọn ìdíje pẹ̀lú àwọn ẹ̀bùn ní dọ́là ní àwọn ẹ̀ka èrè gíga jùlọ, iye ìṣòwò tí ó ga jùlọ, àti iye owó ìdókòwò tí ó ga jùlọ.
Ṣé o gbádùn àkóónú náà? Pín in pẹ̀lú àwọn oníṣòwò mìíràn kí o sì tẹ̀lé àwọn àpilẹ̀kọ míì lórí [orúkọ ìkànnì àwùjọ]. blog.ebinex.com
